ابراهيم عاملي ( موثق )
87
تفسير عاملي ( فارسي )
اى ختم پيمبران مرسل حلواى پسين و ملح اوّل « وَمَكَرُوا » 54 ابو الفتوح نوشته است : مكر ايشان اينجا تدبير و انداخت قتل عيسى بود ، و اين آنگه بود كه عيسى را براندند و بيرون كردند پس از مدّتى باز آمد و دعوت آشكارا كرد و ايشان همه قصد كشتن او كردند . « وَمَكَرَ اللَّه » 54 ابو الفتوح نوشته است : فراگفت : مكر از مخلوقان خدعه و حيله بر فساد باشد و از خداى تعالى استدراج بندگان باشد و معنى استدراج ناگاه گرفتن بود در سختى از پس آنكه در نعمت باشند . عبد اللَّه عبّاس گفت : معنى آن است كه هر گه كه بنده گناهى نو كند خدا به او نعمتى نو كند . زجّاج گفت : مكر خداى با بنده جزاى او باشد بنده را بر مكر . مفسّرين : براى معنى اين آيه با مختصر اختلاف نوشتهاند : منكرين عيسى خواستند آن حضرت را بكشند خداوند كسى را به شكل او به چشم آنها نمودار كرد تا او را كشتند و گمان كردند آن حضرت را كشتهاند . « إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرافِعُكَ » 55 طبرى : بعضى گفتهاند : يعنى تو را بخواب ميكنم و در خواب بالات مىبرم ، و ديگرى گفته است : يعنى تو را بسوى خود قبض و جلب مى - كنم و بالا مىبرم كه دست مخالفين به تو نرسد پس معنى وفات مرگ از ميان مردم است معنى ديگر گفتهاند : يعنى بالا مىبرم عمل تو را و بانجام مىرسانم و تكميل مىكنم مزد آن را . فخر در معنى رافعك : 1 - يعنى تو را بمقام كرامت و بزرگوارى خود بالا ميبرم 2 - تو را به جائى بالا مىبرم كه جز فرمان خدا ديگر را بر تو حكومت نخواهد بود . 3 - تو را بسوى ثواب و پاداشى كه برايت معيّن كردهام بالا مىبرم ، و ابو بكر واسطىّ گفته است : يعنى شهوات و خواسته هاى نفسانى تو را مىميرانيم و نابود مىكنيم و چون از رذائل دور شدى و در ذات حقّ فانى شدى بالا مىروى بمقام ملائكه و روحانيّين كه مقام كمال معرفت حقّ است بواسطه ى اينكه اخلاق رذيله و شهوات از تو دور شده و خوى ملائكه در تو توليد شده است .